Het affirmatieve model en de kritiek erop

Als je kind in de genderzorg terechtkomt, kom je het 'affirmatieve model' tegen. Het klinkt warm en steunend, maar de aanpak wordt internationaal steeds kritischer bekeken. Het helpt om te begrijpen wat het precies is.

Wat is het affirmatieve model?

In de affirmatieve benadering wordt de door het kind gevoelde genderidentiteit als uitgangspunt genomen en ondersteund, vaak met sociale transitie en daarna medische stappen. De rol van de behandelaar is vooral bevestigend, niet onderzoekend. 'Luister naar het kind' staat centraal.

Waarom klinkt dat aantrekkelijk?

Geen enkele ouder wil zijn kind afwijzen. Affirmatie belooft acceptatie en verlichting, en zet twijfel weg als schadelijk. Wie vragen stelt, krijgt al snel het verwijt niet-steunend te zijn. Die druk voelen ouders én behandelaars.

Waar zit de kritiek?

Het probleem is dat bevestigen niet hetzelfde is als onderzoeken. Als elke gendervraag automatisch tot bevestiging en mogelijk medische behandeling leidt, worden autisme, trauma en andere verklaringen makkelijk over het hoofd gezien. De Cass Review bekritiseert juist dat gebrek aan brede beoordeling.

Het alternatief: exploratief

Tegenover 'affirmeren' staat 'exploreren': open onderzoeken wat er achter de gendervraag zit, zonder de uitkomst vooraf vast te leggen. Dat is niet hetzelfde als afwijzen. Het houdt alle deuren open — ook die naar transitie — maar dan als weloverwogen keuze. Zie onderliggende problemen eerst.

Wat betekent dit voor jou?

Je mag aan een zorgverlener vragen: onderzoeken jullie ook andere verklaringen, of bevestigen jullie vooral? Meer achtergrond staat op Transbeleid en Genderinfo.